30 augustus 2016 ~ Ariane Sprengers

Zelfcompassie: bewuster leven met compassie

Zelfcompassie, wat moet je je daarbij voorstellen?

“Stel je toch niet zo aan.” “Anderen hebben het veel moeilijker.” “Zet je schouders eronder!” etc…..

Als ik me bewust word van deze stemmetjes in mijzelf, wat niet altijd zo gemakkelijk is, dan word ik op schrikbarende wijze geconfronteerd met de liefdeloze manier waarop ik mijzelf toespreek.

Helpt dit mijzelf?! Nee, dit helpt mij niet om een tevreden levenshouding aan te nemen. Maar hoe dan wel? Of hoe verander ik dit? Tijd, geduld en vooral zelfcompassie zijn hiervoor nodig.

Kristin Neff (psychologe en boeddhist) schreef er een boek over: “Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen”. Zij ontdekte dat zelfcompassie de sleutel naar geluk is. Hieronder een korte samenvatting van de essentie.

Wat is zelfcompassie?

Onder zelfcompassie verstaat Neff het vermogen om jezelf in pijnlijke situaties te troosten. Dit in plaats van jezelf te veroordelen om het feit dat je iets ‘fout’ hebt gedaan. We hebben allemaal onze tekortkomingen. Dat valt niet te ontkennen. En dat dit ook pijn veroorzaakt, hoort erbij. Hier met compassie op reageren brengt geluk.

We hebben allemaal zo onze momenten dat het wat tegen zit. Of dat het je dag niet zo is.

Als we een niet zo prettige reactie hebben ontvangen van een dierbaar iemand, dan kan dat een reeks aan negatieve gedachtes oproepen over ons zelfbeeld of relatie met die persoon. Dat is het moment om onszelf op vriendelijke en meelevende wijze te laten weten dat het prima is om verdrietig te zijn over iets dat tegen zit. Neff stelt zelfs voor om jezelf op zo’n moment even te aaien of vast te pakken, om het knuffelhormoon oxytocine op te wekken. De oxytocine verlaagt het schadelijke stresshormoon cortisol.

Wat is nu het verschil tussen zelfcompassie en zelfwaardering?

Zowel zelfwaardering als zelfcompassie kunnen ondersteunend zijn. Echter, aan zelfwaardering kleven ook nadelen.

Het klopt natuurlijk dat een positief zelfbeeld gezond is. Maar de basis waarop dat zelfbeeld rust is cruciaal. Bij zelfwaardering baseer je je positieve zelfbeeld op het vergelijken met anderen. Op beter zijn dan anderen. Bij zelfcompassie ga je uit van onze gedeelde menselijke eigenschappen.

Zelfcompassie en zelfmedelijden.

Bij zelfcompassie gaat het erom dat je doet wat voor jou het beste is. Dit kan niemand anders voor jou bepalen. Een dag in je bed liggen vol met zelfmedelijden, als het een dag niet meezit, is niet de bedoeling. Het kan heel lastig zijn om zelfmedelijden en zelfcompassie uit elkaar te houden. Alleen jij weet het beste wat het verschil is en te doen wat voor jou het beste werkt.

Stop jezelf te veroordelen

We zijn best streng voor ons zelf. In onze westerse cultuur krijg je nogal eens het signaal dat je je schouders eronder moet zetten. We doen heel erg hard ons best om dingen te bereiken, en straffen onszelf als dat (nog) niet lukt. We worden vaak bang om hiermee te stoppen vanuit de overtuiging dat we dan niets voor elkaar kunnen krijgen. We doen dit dus ook vanuit zelfbescherming. Het tegendeel blijkt waar te zijn. Als het al werkt om onszelf te bekritiseren, dan is dat omdat het angst oproept. De daadkracht die we door zelfcompassie ontwikkelen, is echter gebaseerd op liefde, niet op angst.
Zelfcompassie bestaat volgens Kristin Neff uit 3 componenten

  1. Vriendelijkheid jegens ons zelf
    Het vraagt erom dat we niet kritisch en veroordelend tegenover onszelf staan. Maar juist zachtmoedig en begripvol. Zoals we dat ook voor een vriend of vriendin zouden doen.
  2. Erkenning van onze gedeelde menselijkheid
    Dat we ons verbonden voelen in het ervaren van het leven. In plaats van afgescheiden en van iedereen vervreemd, door ons lijden.
  3. Mindfulness
    Dat we onze ervaring uitgewogen aandacht schenken en onze pijn niet negeren noch overdrijven.

Hoe bereiken we deze drie essentiële bestanddelen en hoe combineren we deze?

Door te oefenen! Praktische zelfcompassie is een veilige en effectieve manier om zelfcompassie te beoefenen. Het verankert de zelfcompassiebeoefening in de gewone dagelijkse activiteiten.

In de Spreng bieden we een programma van 9 sessies: de Compassie Training. Deze training is gebaseerd op het fundament van Mindfulness en de leer van Kristin Neff.

Aanrader is ook om haar boek te lezen. Helder en in begrijpelijke taal wordt daarin verwoord wat Compassie betekent. Met hierin voorbeelden uit haar eigen leven.

Zelfcompassie
Zelfcompassie, stop jezelf te veroordelen – Kristin Neff

Als je besluit een training te gaan volgen in De Spreng ontvang je het boek.
In de training oefen je veel. Zowel thuis als met elkaar tijdens de training.
Hieronder wat tips om thuis voor het oefenen van het vergroten van zelfcompassie:

  1. Een eenvoudige manier om jezelf te koesteren en te troosten wanneer je je ellendig voelt, is jezelf zachtjes omhelzen of strelen. In het begin misschien wat raar maar je lichaam heeft dat niet in de gaten. Dat reageert gewoon op het fysieke gebaar van genegenheid.
  2. Als je merkt dat je wat denigrerend over jezelf denkt, probeer dan je houding zo te veranderen zoals je ook tegen een goede vriend zou praten. Die zou je niet zo gauw afsnauwen als jij naar jezelf doet.
  3. Schrijf voor jezelf eens 3 manieren op hoe jij nu al voor jezelf zorgt:
  • Fysiek: oefening, massage, warm bad, kop thee
  • Mentaal: meditatie, een grappige film kijken, een goed boek lezen
  • Emotioneel: hond aaien, krant lezen, koken
  • Relationeel: met vrienden afspreken, verjaardagskaart sturen, spelletje doen
  • Spiritueel: bidden, in de natuur wandelen, anderen helpen

Wil je graag meer weten over hoe je Compassie kunt integreren in jouw leven? Of ben je geïnteresseerd in een training? Neem dan contact met ons op.

Share Button