14 februari 2017 ~ Mascha Hoff

Persoonlijk leiderschap en coaching deel 3: de sleutel

Coaching voor persoonlijk leiderschap: een waardevolle sleutel

Zowel in onze trainingen voor persoonlijk leiderschap als tijdens de coaching trajecten, komen we regelmatig tegen dat onze deelnemers en coachees gevangen zitten in een negatieve spiraal van denken en voelen. Ze gaan zich dan steeds ongelukkiger en wanhopiger in een situatie of in een relatie.

De sleutel tot het doorbreken van de pijnlijke loop van denken en voelen

Het doorbreken van deze loop is in theorie vrij simpel. Echter in de praktijk blijkt dat minder gemakkelijk. Ook al weten we op cognitief niveau heel goed hoe het werkt, het doorbreken van patronen discipline, toewijding, acceptatie, geduld en zelfcompassie vraagt wel wat. De steun en support van een coach kan hierin erg behulpzaam zijn. Die helpt je om steeds weer met een helikopter view naar de situatie te kunnen kijken. En om contact te maken met waar het jou in essentie om gaat, op een ander niveau dan het cognitieve.

In het eerste blog van dit drie-luik heb ik verteld over in je kracht komen. Om de klacht om te buigen naar kracht kan dit model je helpen.

Er zijn drie niveaus in het persoonlijk functioneren te onderscheiden:

1. Gedachten (denken)

Dit zijn gedachten, meningen, opinies, (voor)oordelen, standpunten met betrekking tot datgene wat je ervaart in je leven. Gedachten, standpunten, oordelen komen voort uit het denken. Gedachten zijn positief (je waardeert iets, verwelkomt iets, je vindt iets positief) of negatief (je biedt weerstand tegen iets, je wijst iets af of je vindt iets onprettig). Wat belangrijk is om te beseffen is dat niet zozeer de gebeurtenis, de persoon of de situatie zorgt voor bijvoorbeeld het vervelende idee maar het label dat jij er op plakt. Twee personen kunnen daarom eenzelfde situatie (bijvoorbeeld een ontslag) op een totaal verschillende manier beleven. Voor de een is het alsof zijn wereld instort en voor de ander is het een nieuwe kans om iets anders te gaan doen. De gebeurtenis of de situatie is de aanleiding en niet de oorzaak van hoe jij je daarover denkt.

2. Gevoelens/emoties

Gevoelens zijn reacties van je lichaam op datgene wat je denkt. Positieve gedachten leiden in het algemeen tot positieve gevoelens en negatieve gedachten leiden in het algemeen tot negatieve gevoelens. Gedachten die je ergens over hebt zijn vaak onbewust. Je hebt vaak niet in de gaten welke gedachten je ergens over hebt. Het denken gaat razendsnel. Gevoelens daarentegen merk je veel gemakkelijker op. Er zijn vier basisemoties die de stam of bron vormen van heel veel verschillende andere gevoelens: boos, blij, bedroefd en bang. Afgeleide gevoelens (de takken) van deze vier zijn bijvoorbeeld: irritatie, enthousiast, verdrietig en onzeker. Naast de relatie tussen gedachten en gevoelens is er ook een relatie tussen gevoelens en (niet) vervulde behoeften of waarden. Gevoelens kun je vergelijken met lampjes op het dashboard van je auto. Die lichten op en zeggen iets over of jouw behoeften wel of niet vervuld zijn. Wanneer een of meer van jouw behoeften niet vervuld zijn merk je dat direct doordat er een vervelend gevoel ontstaat. Er gaat een rood lampje branden op het dashboard. Vaak hebben we weerstand tegen zo’n vervelend gevoel. Zo willen we ons niet voelen. Een natuurlijke en menselijke reactie is dat we dit vervelende gevoel naar buiten projecteren (we willen het immers niet en we moeten er ergens mee naar toe) en daar de oorzaak leggen voor hoe we ons voelen. De volgende stap is dat we actie ondernemen om de situatie of de persoon die in onze ogen oorzaak is van ons gevoel te veranderen. Probleem alleen daarbij is dat de bron van onze actie voortkomt uit weerstand tegen iets en dat krijg je vaak terug, weerspiegeld in de reactie van die ander. Wat dan weer het gelijk bevestigt van jouw aanname dat die ander de oorzaak is van hoe jij je voelt. En zo is de cirkel rond. In liefdesrelaties zie je dit veel gebeuren. Daarbij lijkt een definitieve breuk vaak onvermijdelijk.

3. Behoeften, innerlijke drijfveren of waarden

Waarden kun je vergelijken met wat zeilen zijn voor een zeilschip. Zij zorgen ervoor dat het schip in beweging komt. Waarden zijn de dieperliggende drijfveren die de motor vormen voor ons handelen en zijn ook sterk bepalend voor hoe we ons voelen. Ieder mens streeft de vervulling na van voor hem of haar belangrijke behoeften. Daar doen we niet makkelijk concessies aan. Voorbeelden van waarden: veiligheid, vrijheid, eerlijkheid, verbinding, erkenning, van betekenis willen zijn. Wanneer deze behoeften niet vervuld zijn, merk je dat direct door een gevoel van onbehagen. Je voelt je niet goed in je vel zitten. Je ervaart negatieve gevoelens. In die zin zijn negatieve gevoelens signalen dat voor jou belangrijke behoeften niet vervuld zijn.

De loop en de sleutel eruit

In het tweede blog van dit drieluik heb ik de logische niveaus van Bateson toegelicht. Je krijgt inzicht in jouw persoonlijke drijfveren en waarden. Je wordt je in de dagelijkse praktijk steeds bewuster wanneer deze onder druk staan. En wanneer ze vervuld zijn, wordt het steeds gemakkelijker om de negatieve loop van denken en voelen te doorbreken en de positieve uit te bouwen. Het schema hieronder laat zien dat gedachten, gevoelens en behoeften dicht bij elkaar liggen en dat ze elkaar beïnvloeden en op elkaar inwerken.

De valkuil

De valkuil waar we gemakkelijk instappen is dat we gevangen raken in de bovenste rode cirkel op te tekening. We draaien dan in een kringetje rond van gebeurtenissen in ons leven. En in belemmerende gedachten die we erbij hebben, vervelende gevoelens die ontstaan en je slecht voelen. En van daaruit ondernemen we actie of reageren we op wat er vanuit de omgeving op ons afkomt. Je hebt daarbij het idee dat je geleefd wordt door wat er in de omgeving gebeurt. En dat is knap vermoeiend. Het punt is dat je inderdaad gelijk hebt. Je laat jouw staat van zijn bepalen door dat wat zich in jouw omgeving afspeelt en hoe mensen met jou omgaan. Wanneer je vanuit de bovenste rode cirkel acteert, handel je vanuit weerstand tegen iets. Dat verzwakt je. Het maakt je reactief. En in datgene wat je tegen een ander zegt, zit die weerstand vervat. De ander reageert daar op, meestal onbewust. De ander reageert niet op wat je zegt. Die reageert op van waaruit je iets zegt. Dat krijg je terug in de reacties. Wat dan weer de bevestiging oplevert van het perspectief dat je innam. En zo is de cirkel rond.

De stap om dit te veranderen

Je kunt een belangrijke stap zetten om dit veranderen. Door zicht te krijgen op hoe gedachten, gevoelens en niet-vervulde behoeften op elkaar inwerken. En hoe die jouw staat van zijn beïnvloeden. Je kunt pas iets veranderen wanneer je je ervan bewust bent. Bewustwording is het halve werk. Je energie op peil houden zal niet gebeuren zolang je in de bovenste cirkel zit opgesloten. Het is afmattend en het kost je energie. Met name de subtiele, kleine weerstand (dit is een weerstand die je niet meer opmerkt) kost veel energie.

Jouw waarden

Nieuwe mogelijkheden schep je door te leven vanuit het in contact zijn met jouw waarden/innerlijke drijfveren. Je reageert niet langer vanuit weerstand op iets. Maar je voelt wat iets met je doet. Zoals bijvoorbeeld irritatie of onzekerheid. Je maakt de verbinding met de onderliggende waarde en vanuit de verbinding hiermee onderneem je actie. In plaats van vanuit het gevoel van irritatie of onzekerheid te reageren,

Belangrijk is dat je acteert vanuit het contact met jouw waarden. En dat je deze waarden ook communiceert naar je omgeving toe. Dan ben je veel meer in contact met jezelf, zekerder, authentieker. De weg naar in je kracht staan opent zich dan.

Bewustzijn op jouw valkuil is de sleutel tot een vervuld leven.

Onze coaching naar persoonlijk leiderschap

Wij helpen je graag met inzicht. Samen creëren we meer bewustzijn om op jouw negatieve cirkels contact te maken met jouw waarden. En om deze waarden succesvol in te zetten in de voor jou belangrijke verschillende levensgebieden. Denk aan relaties, werk, vrienden, maatschappelijke betrokkenheid, spiritualiteit enz.

Klik voor meer info.

Graag tot ziens in Bussum of Rijsbergen of op één van onze externe locaties in Nederland, België, Spanje of Frankrijk.